รองช้ำ หรือ Plantar Fasciitis เป็นภาวะที่เกิดจากการอักเสบของพังผืดใต้ฝ่าเท้า (Plantar Fascia) ซึ่งเป็นเนื้อเยื่อที่ทอดยาวจากส้นเท้าไปยังโคนนิ้วเท้า มีหน้าที่ช่วยรองรับอุ้งเท้าและดูดซับแรงกระแทกขณะเดินหรือวิ่ง
ภาวะนี้ถือเป็นหนึ่งในสาเหตุที่พบบ่อยที่สุดของอาการปวดส้นเท้า โดยเฉพาะในผู้ที่ต้องยืนหรือเดินเป็นเวลานาน นักวิ่ง ผู้ที่มีน้ำหนักตัวมาก หรือผู้ที่สวมรองเท้าไม่เหมาะสม
อาการของรองช้ำ
อาการที่พบได้บ่อย ได้แก่
สาเหตุของรองช้ำ
รองช้ำเกิดจากการที่พังผืดใต้ฝ่าเท้าถูกดึงรั้งหรือรับแรงกระแทกซ้ำ ๆ จนเกิดการอักเสบ
สาเหตุที่พบบ่อย ได้แก่
ปัจจัยเสี่ยง
บุคคลที่มีโอกาสเกิดรองช้ำมากกว่าคนทั่วไป ได้แก่
ผู้ที่มีน้ำหนักตัวมาก
น้ำหนักตัวที่เพิ่มขึ้นทำให้ฝ่าเท้าต้องรับแรงกดมากขึ้น ส่งผลให้พังผืดใต้ฝ่าเท้าทำงานหนักตลอดเวลา
ผู้ที่ยืนทำงานเป็นเวลานาน
อาชีพที่ต้องยืนหรือเดินตลอดวัน เช่น พยาบาล แพทย์ ครู พนักงานขาย หรือพนักงานโรงงาน มีความเสี่ยงสูงกว่าคนทั่วไป
ผู้ที่มีลักษณะเท้าผิดปกติ
นักกีฬาและผู้ที่ออกกำลังกายเป็นประจำ
โดยเฉพาะนักวิ่งหรือผู้ที่เล่นกีฬาที่มีการกระโดดและลงน้ำหนักซ้ำ ๆ
วิธีดูแลและบรรเทาอาการ
1. พักการใช้งานเท้า
ลดกิจกรรมที่ทำให้เกิดแรงกระแทก เช่น การวิ่งหรือการกระโดด เพื่อให้พังผืดใต้ฝ่าเท้าได้ฟื้นตัว
2. ยืดกล้ามเนื้อน่องและฝ่าเท้า
การยืดกล้ามเนื้อเป็นประจำช่วยลดความตึงของพังผืดใต้ฝ่าเท้าและช่วยลดอาการปวดได้
3. ประคบเย็น
ประคบเย็นบริเวณส้นเท้าประมาณ 15–20 นาที วันละหลายครั้ง สามารถช่วยลดอาการอักเสบได้
4. ควบคุมน้ำหนักตัว
การลดน้ำหนักช่วยลดแรงกดบริเวณฝ่าเท้าและลดภาระของพังผืดใต้ฝ่าเท้า
5. เลือกรองเท้าที่เหมาะสม
รองเท้าที่มีการรองรับอุ้งเท้าและดูดซับแรงกระแทกได้ดี สามารถช่วยลดแรงดึงรั้งของพังผืดใต้ฝ่าเท้าและช่วยบรรเทาอาการได้อย่างมีประสิทธิภาพ
เมื่อไหร่ควรพบแพทย์
ควรเข้ารับการตรวจหากมีอาการดังต่อไปนี้
รองเท้าที่เหมาะสำหรับผู้ที่มีอาการรองช้ำ
ผู้ที่มีอาการรองช้ำควรเลือกรองเท้าที่มีคุณสมบัติดังต่อไปนี้